Przyginanie pędów

Zabiegi uzupełniające cięcie i ich działanie na drzewa – Przyginanie pędów

Przyginanie pędów stosowano już w XVIII-wiecznych ogrodach przy-pałacowych w celu uformowania sztucznych koron drzew. Znano działanie tego zabiegu przejawiające się słabszym wzrostem przygiętych pędów. W sadach towarowych przyginanie pędów zaczęto powszechnie stosować we Włoszech na początku lat pięćdziesiątych przy formowaniu palmet skośnych. W tym samym czasie w Niemczech i w Holandii zaczęła się rozpowszechniać uprawa jabłoni w formie wrzecionowej, a w Belgii w formie szpaleru swobodnego. Również i te korony formowano stosując zarówno cięcie jak i przyginanie pędów. Wkrótce też podjęte zostały liczne doświadczenia w celu wyjaśnienia jaki wpływ wywiera przyginanie pędów na wzrost drzew i ich owocowanie.

Pędy rosnące w koronie mniej lub więcej pionowo można przygiąć do położenia skośnego, poziomego lub nawet do dołu, jeśli tylko są one odpowiednio elastyczne. Przyginając pędy zmieniamy ich położenie w stosunku do działającej na nie siły ciążenia. Siła ciążenia działa na roślinę powodując jej najsilniejszy wzrost w kierunku przeciwnym do ziemi, to znaczy pionowym. Równocześnie części rośliny wyżej położone rosną silniej niż części leżące niżej. Zjawisko to nazywamy grawimorfizmem.

Pęd położony w koronie pionowo rośnie silniej niż pęd położony poziomo. Jeśli pęd pionowy przygniemy do poziomu, to osłabimy jego wzrost. Długość przyrostów rocznych zmniejsza się średnio od 1/4 do 1/3. Zmienia się także sposób rozgałęzienia się pędu. Pęd pionowy wydaje najsilniejsze przyrosty z pąków szczytowych. Pęd położony skośnie wydaje przyrosty mniej lub bardziej równomierne na całej swej długości. Pęd przygięty do poziomu daje najsilniejsze przyrosty u podstawy, najsłabsze w środku i nieco silniejsze u wierzchołka. Pęd przygięty w formie łuku lub pionowo w dół wydaje najsilniejsze przyrosty w tej części, która jest najwyżej, a więc na szczycie łuku lub u podstawy. Sposób rozgałęzienia się pędów w zależności od ich położenia przedstawia rysunek.

Wpływ położenia pędu na charakter jego wzrostu: a – pęd poziomy tworzy najsilniejsze przyrosty u podstawy; b — pęd zgięty w formie łuku tworzy najsilniejsze przyrosty w części szczytowej; c – pęd pionowy wydaje najsilniejsze przyrosty z pąków szczytowych; d – pęd ukośny rozgałęzia się równomiernie wzdłuż całej osi.

Przyginając pędy na młodym drzewie możemy regulować intensywność i charakter wzrostu korony. Pędy przygięte rosną słabiej, natomiast pędy nie przygięte rosną przez to silniej. Jeśli przygniemy w koronie pędy boczne zostawiając przewodnik, to bardzo znacznie pobudzamy go do wzrostu. Przyginanie pędów umożliwia łatwe otrzymywanie koron z mocnym przewodnikiem, a także osłabianie wzrostu jednych części korony, aby mogły się rozwijać inne części.

Przyginanie nie tylko zmienia położenie pędów, lecz także wywołuje w nich pewne zmiany anatomiczne. Wiązki przewodzące, znajdujące się w korze i drewnie ulegają częściowemu zgnieceniu, a czasem i przerwaniu. Pędy przygięte mają utrudniony odpływ asymilatów i równocześnie dopływ soli mineralnych. Wymiana pokarmów między przygiętymi pędami a pozostałymi częściami drzewa jest utrudniona. W warunkach, gdy drzewo młode rośnie intensywnie, te wymienione wyżej zmiany w jego procesach życiowych wywierają dodatnie działanie na tworzenie się pąków kwiatowych.

Jeśli pędy zostaną przygięte na wiosnę lub najpóźniej do końca czerwca, to w lipcu i w sierpniu tworzą się na przygiętych pędach pąki kwiatowe. Przyginanie pędów przyspiesza wejście młodych drzew w okres owocowania.

W poprzednim rozdziale podkreśliłem niekorzystne działanie cięcia na owocowanie młodych drzew. Okazuje się, że cięcie może być zastąpione przez przyginanie pędów. Na młodych drzewach, niektóre pędy rosną pod ostrym kątem w stosunku do przewodnika i z tego powodu nie nadają się one na konary. Dawniej pędy takie wycinano. Obecnie przyginamy je do położenia poziomego i pozostawiamy w koronie. Większa ilość pędów w koronie daje w rezultacie wyższe plony owoców (tabela).

Tabela. Liczba utworzonych pąków kwiatowych i wielkość plonu owoców w zależności od sposobu formowania koron młodych jabłoni

Mclntosh Wealthy
Sposób formowania koron suma pąków kwiatowych do 5 roku życia drzew suma plonu do 5 roku życia drzew (kg) suma pąków kwiatowych do 5 roku życia drzew suma plonu do 5 roku życia drzew (kg).
Korony prawie naturalne formowane za pomocą cięcia 339 14,1 205 16,5
Korony prawie naturalne formowane przez przyginanie pędów 548 22,6 428 28,2
Korony luźnopiętrowe formowane przez cięcie 159 10,0 222 13,6
Korony luźnopiętrowe formowane przez cięcie i przyginanie pędów 353 21,4 391 29,4

Przyginanie pędów skraca oczekiwanie na pierwsze plony. Jabłonie szczepione na podkładkach silnie rosnących i formowane przez cięcie zaczynają owocować w 6 do 8 lat po posadzeniu. Takie same jabłonie formowane za pomocą przyginania pędów zaczynają owocować w 3-5 lat po posadzeniu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *